Algemeen
Herziening van de kindregelingen
De kosten van alle kindregelingen bij elkaar zijn tussen 2005 en 2010 gestegen van 7 miljard euro naar 10 miljard euro per jaar. Die kosten zullen, zonder ingrijpen, de komende jaren nog verder stijgen. Dat is, gelet op de positie van de overheidsfinanciën, onverantwoord. Het kabinet wil de uitgaven aan kindregelingen in 2015 weer op het niveau van 2008 hebben: circa 9 miljard euro. Een andere aanleiding om het stelsel van kindregelingen te herzien, heeft te maken met het grote aantal, (elkaar soms tegenwerkende), regelingen voor mensen met kinderen. Het streven is om het aantal regelingen drastisch te verminderen, tot uiteindelijk circa vier.
De bezuinigingen in de kinderopvang zijn aangepast ten opzichte van de oorspronkelijke plannen in het regeerakkoord. De maximum uurprijs gaat niet omlaag, maar er komen maatregelen die de lasten evenwichtiger over inkomensgroepen verdelen. De combinatiekorting die fiscale ondersteuning biedt aan minst verdienende partners en alleenstaande ouders, gaat omhoog. Deze maatregel compenseert voor een deel de effecten van bezuinigingen op de kinderopvang. Verder gaat er in 2012 geld van het budget voor kinderbijslag naar het budget voor het kindgebonden budget. Dit houdt de inkomensondersteuning aan gezinnen met lage of modale inkomens beter op peil.
Wijzigingen in de kinderopvang
De overheidsuitgaven voor kinderopvang zijn de laatste jaren verdrievoudigd, van 1 miljard euro in 2005 naar ruim 3 miljard euro in 2010. Om de uitgaven enigszins binnen de perken te houden en om meer evenwicht te brengen in de verdeling van de kosten, worden de bijdragen van de overheid aan kinderopvang in 2012 verminderd. Ouders gaan meer betalen en de overheidsbijdrage wordt gekoppeld aan het aantal gewerkte uren. De totale korting in 2012 bedraagt 420 miljoen euro, waarvan 310 miljoen euro al voorzien was in de begroting 2011 en 110 miljoen euro uit het regeerakkoord komt.
Wijzigingen afrek kosten levensonderhoud in de inkomstenbelasting
Ouders of verzorgers die geen kinderbijslag ontvangen, kunnen minder lang de kosten voor levensonderhoud aftrekken in de inkomstenbelasting. De leeftijdsgrens voor kinderen waarvoor uitgaven in aanmerking kunnen worden genomen, wordt verlaagd van 30 naar 21 jaar.
Aanpassing bijstandsuitkeringen voor gezinnen
Iedereen moet zelf zoveel mogelijk in zijn inkomen voorzien. Kan dat echt niet, dan krijgen mensen bijstand, zodat hun inkomen wordt aangevuld tot het sociaal minimum. In de eerste plaats wordt de bijstand voor gezinnen aangepast. Ouders en inwonende kinderen moeten met ingang van 1 januari 2012 gezamenlijk één uitkering aanvragen. De gemeente kijkt vervolgens niet meer alleen naar het inkomen van de partner, maar naar de inkomsten van iedereen in het huishouden.
Sollicitatieplicht voor alleenstaande ouders
Tot nu toe hoefden alleenstaande ouders niet te solliciteren. Deze ontheffing vervalt met ingang van 1 januari 2012. Om werken te stimuleren, mogen alleenstaande ouders wel meer bijverdienen, zonder dat de uitkering wordt gekort.
Beperken van ‘exporteren’ uitkeringen naar het buitenland
Mensen die in Nederland wonen en kinderen in het buitenland hebben, kunnen op dit moment nog de uitkering doorsluizen. Het kabinet neemt verschillende maatregelen om deze mogelijkheid te beperken. In 2012 wordt bijvoorbeeld voor landen buiten de Europese Unie het zogenoemde woonlandbeginsel ingevoerd in de algemene kinderbijslag (AKW), Algemene nabestaandenwet (Anw) en de vervolguitkering van de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten (WGA). De uitkering wordt gekoppeld aan de kosten van levensonderhoud in dat betreffende land, die vaak lager zijn dan in Nederland. Per 1 januari 2013 doet het kabinet hetzelfde voor het kindgebonden budget. Verder beperkt het kabinet in 2014 de ‘export’ van de kinderbijslag en het kindgebonden budget buiten de EU. Dit vergt aanpassing van verdragen met die betreffende landen, zoals het beëindigen van 7 voorlopig toegepaste verdragen per 1 januari 2012.
Kinderbijslag vervalt voor uit huis geplaatste kinderen
Ouders van kinderen die uit huis zijn geplaatst en bijvoorbeeld verblijven in een pleeggezin of een instelling, betalen daarvoor een bepaald bedrag (eigen bijdrage). Per 1 januari 2012 vervalt deze bijdrage. In plaats daarvan ontvangen ouders van kinderen die uit huis zijn geplaatst geen kinderbijslag en geen kindgebonden budget meer (als daarvan sprake is). Als het kind weer thuis komt wonen, ontvangen de ouders weer kinderbijslag en een kindgebonden budget.
