Leraren
Kwaliteit leraren en onderwijs en betere beloning
Leraren hebben de hoofdrol als het gaat om de kwaliteit van het onderwijs. Het kabinet wil met een uitgebreid pakket aan maatregelen de positie van de leerkracht, de kwaliteit van het lerarenkorps en daarmee de kwaliteit van het onderwijs verbeteren. Het kabinet trekt hiervoor honderden miljoenen per jaar extra uit, oplopend tot 1 miljard euro in 2020.
Maatregelen zijn o.a het beter belonen van leraren en zorgen voor een beter loopbaanperspectief. In 2009 worden naar verwachting ongeveer 5000 beurzen uitgereikt aan leraren die verder willen studeren. (Elke leraar kan éénmaal in zijn loopbaan een beroep doen op het scholingsfonds om een opleiding te volgen voor een hoger kwalificatieniveau.) De professionaliteit van schoolleiders wordt bevorderd. Er wordt gewerkt de ontwikkeling van een kwaliteitsagenda voor het opleiden van leraren en he t verder professionaliseren van leraren die al actief zijn in het onderwijs.
Tegengaan schooluitval
In 2009 is 39 miljoen euro extra beschikbaar voor het tegengaan van schooluitval en het aantal schoolverlaters in het schooljaar 2008/299 met 4.500 reduceren). Scholen en gemeenten hebben hierbij een sleutelrol. Dit geld is bedoeld voor: het verbeteren van loopbaanoriëntatie en begeleiding van leerlingen (LOB), ondersteunen van meer en betere zorg op school via Zorg en adviesteams (ZAT), het aantrekkelijker maken van onderwijs door sport en cultuur en meer ruimte te bieden aan vmbo scholieren die graag met handen werken. Ook worden in 2009 experimenten uitgevoerd waardoor de overstap van vmbo naar mbo makkelijker wordt (één leergang vmbo-mbo2) en worden meer maatwerktrajecten voor jongeren tot 23 jaar uit de zwakkere groepen van de beroepsbevolking gerealiseerd.
Naast het voorkómen van schooluitval, worden ook maatregelen genomen voor jongeren die al uitgevallen zijn. Met EVC- of maatwerktrajecten worden schooluitvallers tussen de 18 en 23 jaar ondersteund. Zo kunnen deze jongeren alsnog een startkwalificatie halen en een plek op de arbeidsmarkt verwerven.
- Aanval op schooluitval
- Convenantafspraken
- Loopbaanoriëntatie en begeleiding
- Zorg en Adviesteams
- Eén leergang vmbo/mbo2
- EVC-trajecten (Erkennen Verworven Competenties)
Verbeteren taal en rekenonderwijs in alle sectoren
Het belang van goed leren lezen, schrijven en rekenen is jarenlang onderschat. Daarom wordt in de wet vastgelegd welke taal- en rekenvaardigheden leerlingen op verschillende momenten van hun schoolloopbaan moeten beheersen (in totaal 115 miljoen euro voor de komende drie jaar). In het primair onderwijs krijgen scholen eerder extra geld voor kinderen met een achterstand (10 miljoen euro extra in 2009). Het kabinet trekt voor het eerst geld uit voor onderwijs aan hoogbegaafde kinderen (10 miljoen euro tot 2011). Ook wordt er extra geld uitgetrokken om voor alle kinderen die dat nodig hebben voor- en vroegschoolse educatie te verzorgen (110 miljoen euro in 2008, inclusief extra middelen via het Gemeentefonds oplopend tot 210 miljoen euro per jaar in 2011). Deze investeringen moeten ertoe leiden dat in 2011 de taalachterstanden met 40 procent zijn gedaald ten opzichte van 2002. In het voortgezet onderwijs wordt 56 miljoen euro gestoken in de onderwijskwaliteit, onder andere voor taal en rekenen. In het mbo gaat er tot en met 2011 11,1 miljoen euro naar de intensivering van taal- en rekenonderwijs.
De examenprogramma's in het voortgezet onderwijs worden geijkt op de (definitief vastgestelde) referentieniveaus. In het mbo wordt voor rekenen en taal een centrale examinering ingevoerd, zonder voorbij te gaan aan de specifieke kenmerken van het mbo bij de verschillende kwalificatieniveaus. Het taal- en rekenonderwijs op de pabo's en de tweedegraads lerarenopleidingen wordt geoptimaliseerd. De referentieniveaus worden verwerkt in de leerlingvolgsystemen.
Huis voor democratie en rechtsstaat
Er komt een Huis voor democratie en rechtsstaat. In het schooljaar 2008/2009 start het Huis in een voorlopige opzet met een programma voor scholieren, waarmee op een aansprekende en actieve manier kennis gemaakt kan worden met de werking van het politieke stelsel en de rechtsstaat in Nederland. De komende jaren zal het Huis, dat in Den Haag wordt gevestigd, zijn definitieve vorm krijgen.
